Trào ngược dạ dày thực quản ở bé và cách chăm sóc

Trào ngược dạ dày thực quản ở bé và cách chăm sóc

Các bậc phụ huynh nên hiểu tình trạng trào ngược sinh lý chỉ là nhất thời trong một giai đoạn đầu đời của bé và sẽ tự khỏi. Những phương pháp chăm sóc sau sẽ giúp làm giảm triệu chứng, mang lại sự dễ chịu cho bé, đồng thời cũng làm cho các bậc phụ huynh yên lòng.

Trào ngược dạ dày thực quản là một trong những nguyên nhân thường gặp gây khò khè, ọc sữa ở trẻ nhỏ dưới 1 tuổi, thời gian điều trị thường kéo dài.

Thế nào là trào ngược dạ dày thực quản 

Trào ngược dạ dày thực quản là tình trạng trào ngược thức ăn từ dạ dày lên thực quản và được chia làm 2 loại:

  • Trào ngược dạ dày thực quản sinh lí: là hiện tượng trào ngược nhưng không gây biến chứng hoặc không ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ. Thời gian trào ngược cho mỗi đợt ngắn < 3 phút.
  • Bệnh trào ngược dạ dày thực quản:  là hiện tượng trào ngược gây nên các biến chứng hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.

Bình thường khi dạ dày co bóp, cơ thắt thực quản dưới (ở phần thực quản nối với dạ dày) co lại, giúp đóng kín dạ dày.

Trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản

Trường hợp đoạn dưới thực quản dãn rộng hơn bình thường, thức ăn sẽ từ dạ dày trào ngược lên thực quản.

Các triệu chứng khi trẻ bị luồng trào ngược dạ dày – thực quản

  • Biểu hiện ở đường tiêu hóa: nôn trớ là biểu hiện chính, nôn ra sữa mới bú xuất hiện ngay sau sinh, nôn dễ dàng, tăng sau khi ăn.
  • Biểu hiện ngoài đường tiêu hóa: rất đa dạng, có thể có một hoặc nhiều biểu hiện:
  • Khò khè, viêm phổi tái phát, giãn phế quản
  • Viêm xoang, viêm tai
  • Mòn răng
  • Thiếu máu, suy dinh dưỡng, chậm tăng cân
  • Ngừng thở do sặc (hiếm gặp)

Trào ngược thường gặp ở trẻ dưới 12 tháng tuổi vì những lý do sau

– Thứ nhất là do dạ dày của trẻ chưa phát triển hoàn thiện. Dạ dày của trẻ nằm ngang và cao hơn so với dạ dày của người lớn. Bên cạnh đó, các cơ thắt ở hai đầu dạ dày vốn chỉ mở ra khi có thức ăn đi qua và đóng kín lại khi dạ dày co bóp nhào trộn thức ăn lại hoạt động chưa ổn định. Nên đôi lúc lẽ ra phải đóng kín thì nó lại hở ra khiến thức ăn trào ra và ọc ngược lên trên.

Trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản

– Thứ hai là do đặc tính của việc ăn bú của trẻ. Những trẻ dưới 12 tháng, đặc biệt là dưới 6 tháng tuổi thì chủ yếu chỉ bú sữa, vốn là một dạng thức ăn lỏng dễ dàng lọt ra ngoài khi chỉ xuất hiện một khe hở nhỏ. Đối với những trẻ bú sữa bò thì dễ bị trào ngược hơn sữa mẹ, do sữa bò lâu tiêu nên nằm lại trong dạ dày lâu hơn khiến khả năng trào ngược cao hơn.

– Cuối cùng là do tư thế của bé khi bú. Hầu hết các bé đều nằm khi bú, đặc biệt là khi bú đêm hay bú sữa bình. Ở tư thế này dạ dày giống như một ly sữa bị đặt nằm ngang khiến cho sữa dễ trào ra ngoài.

Cách chăm sóc trẻ bị luồng trào ngược dạ dày – thực quản

  1. Chế độ ăn

*  Trẻ chưa ăn dặm (< 4 – 6 tháng tuổi)

  • Bú nhiều lần, rút ngắn khoảng cách giữa 2 lần (1 – 1,5 giờ), thời gian bú khoảng 10 – 15 phút. Cho trẻ bú đúng tư thế và ngậm bắt vú đúng để hạn chế nuốt nhiều hơi vào dạ dày.
  • Mẹ không nên kiêng ăn, phải ăn đa dạng các loại thức ăn để có sữa cho con bú.
  • Nếu trẻ dùng sữa công thức bằng bình bú thì phải kiểm tra núm vú xem kích thước tia sữa đã phù hợp chưa.

*  Trẻ lớn:

  • Hạn chế ăn thức ăn giàu chất béo như mỡ động vật, phủ tạng động vật, sô cô la, cà phê, đồ uống có ga…
  • Chia nhỏ lượng thức ăn và cho trẻ ăn nhiều bữa hơn: 1-1,5 giờ/1lần.
  • Làm đặc sữa bằng cách: Pha bột gạo đã được chế biến sẵn vào sữa theo tỷ lệ 1 muỗng bột với 60 -120ml sữa.
  • Một số lưu ý:
  • Hạn chế cho trẻ ngậm vú giả.
  • Tránh cho trẻ ăn: nước cam, quýt, bưởi, thức ăn chiên hoặc nhiều dầu, tỏi, hành, thức ăn cay, sốt cà chua và những chế biến kèm sốt cà chua.
  • Tránh thức ăn quá đặc làm tăng nguy cơ táo bón và giảm khả năng hấp thu canxi trong sữa.
  1. Tư thế

Cho trẻ nằm ngửa, thân và đầu cao, tạo góc 45-600 so với mặt giường

Trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản

2.1. Chăm sóc ngoài bữa ăn

  • Bế trẻ thẳng đứng sau ăn khoảng 20-30 phút, tránh thay đổi tư thế đột ngột
  • Ngủ ở tư thế đầu cao 300, nên ngủ sau ăn ít nhất 2-3 giờ.
  • Không quấn tã, mặc quần áo chật để tránh làm tăng áp lực ổ bụng.

2.2. Chăm sóc khi trẻ bị nôn trớ

  • Bế hoặc cho trẻ nằm nghiêng về một bên
  • Lau rửa bằng nước ấm phần cơ thể bị dính sữa, thức ăn trớ ra
  • Hút rửa mũi nếu trẻ trớ lên mũi
  • Thay bỉm, quần áo khô thoáng để tránh trẻ bị lạnh
  • Cho trẻ bú hoặc ăn lại sau khoảng 30 phút.

Khi nào cần đưa trẻ đến cơ sở y tế?

  • Nôn qúa nhiều
  • Viêm đường hô hấp
  • Chậm tăng cân

Đọc thêm: Các vấn đề về Sơ sinh va cách chăm sóc sơ sinh

Nguồn – TH – Bệnh Viện Nhi Trung Ương

Bạn có quan tâm tới việc nuôi dạy con không? Đọc các bài báo chuyên đề và nhận câu trả lời tức thì trên app. Tải app Cộng đồng theAsianparent trên IOS hay Android ngay!

Bài viết của

MeKrobis

app info
get app banner