Cha mẹ có phải là người nuôi con theo kiểu thành tích và bao bọc không?

lead image

Phụ huynh trực thăng (helicopter parents) là khái niệm chỉ các ông bố bà mẹ luôn lởn vởn như chiếc trực thăng xung quanh con cái để giám sát và bảo vệ chúng một cách thái quá. 

Helicopter Parenting là kiểu cha mẹ nuôi con thành tích – bao bọc con

Trong bài viết đầu tiên về phong cách nuôi dạy con cái của chúng tôi, chúng tôi xem xét một phong cách ngày càng trở nên phổ biến trên toàn thế giới: nuôi dạy con cái theo kiểu trực thăng (helicopter parenting) với những phụ huynh luôn như một chiếc trực thăng.

Phụ huynh trực thăng (helicopter parents) là khái niệm chỉ các ông bố bà mẹ luôn lởn vởn như chiếc trực thăng xung quanh con cái để giám sát và bảo vệ chúng một cách thái quá. 

Trong khi bạn có thể đã nghe nói về phương pháp nuôi dạy con cái này, trong bài viết này, chúng ta đi sâu vào chủ đề để cung cấp cho bạn một sự hiểu biết toàn diện về nó. Dưới đây là những dấu hiệu của việc nuôi dạy con cái trực thăng, ảnh hưởng của trẻ em, lựa chọn thay thế và hơn thế nữa.

Nuôi dạy con kiểu trực thăng” liên quan đến việc đổ một lượng lớn sự chú ý không lành mạnh vào cuộc sống của con bạn. Như tên của nó, cha mẹ có xu hướng lởn vởn xung quanh con, như một chiếc trực thăng, ngay cả khi chúng lớn lên.

Từ việc đưa ra lời khuyên tất cả các thời gian để đối phó với các vấn đề của con bạn, cha mẹ trực thăng đi đôi với việc xâm nhập vào cuộc sống của con bạn – rất nhiều.

Tiến sĩ Lim Boon Leng, một bác sĩ tâm thần tại Bệnh viện Gleneagles, nói rằng việc nuôi dạy con cái trực thăng là “một điều không thích hợp”, vì cha mẹ là “bảo vệ quá mức, di chuyển xung quanh đứa trẻ, và tham gia vào công việc và hoạt động của trẻ quá mức”. Gần như tước đoạt mọi quyền tự do của trẻ. 

Mặc dù trẻ em lớn lên và di chuyển ra ngoài, trẻ vẫn cần hổ trợ tài chính và tình cảm phụ thuộc vào mẹ và cha. Đôi khi phụ huynh dùng phần hổ trợ tài chính là chìa khoá để kiểm soát và điều khiển con thực hiện điều phụ huynh mong muốn.

Cha mẹ nuôi con thành tích - bao bọc con thái quá chỉ làm hại con!

Cha mẹ nuôi con thành tích – bao bọc con thái quá chỉ làm hại con!

Dấu hiệu nuôi dạy con kiểu trực thăng

Có rất nhiều cách để xác định bạn có phải là cha mẹ trực thăng hay không. Các bậc cha mẹ trực thăng có một suy nghĩ đặc biệt, không giống như các bậc cha mẹ khác.

Có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây dường như quen thuộc với bạn không?

Cha mẹ thành tích – nuôi dạy con kiểu trực thăng tin rằng …

  • Vai trò chính của bạn với tư cách cha mẹ là giảm thiểu sự đau đớn trong cuộc sống của con bạn?
  • Một cuộc sống suôn sẻ sẽ giúp con bạn lớn lên một cách vui vẻ?
  • Bạn không thể đứng nhìn thấy con của bạn trải qua những trở ngại đau đớn hoặc tiêu cực?
  • Bạn có thể xen vào cuộc sống xã hội của con bạn, liên tục cho họ lời khuyên và lắng nghe những vấn đề của họ? Luôn đưa ra, yêu cầu, khuyến khích thậm chí thúc ép họ giải quyết theo cách bạn đưa ra vì bạn cho đó là cách tốt nhất.
  • Con bạn có thể không có khả năng xử lý những thách thức của cuộc sống, vì vậy bạn cần gọi chúng để kiểm tra, thao dõi, nhắc nhở suốt cả ngày cho đến khi chúng trở nên lo lắng?
Cha mẹ nuôi con thành tích - bao bọc con thái quá chỉ làm hại con!

Cha mẹ nuôi con thành tích – bao bọc con thái quá chỉ làm hại con!

Cha mẹ thành tích – nuôi dạy con kiểu trực thăng là người ….

1. Kiểm soát hoàn toàn và xử lý các vấn đề xã hội của con (ví dụ: tranh cãi với trẻ em hoặc giáo viên khác) bằng cách nói ra với người có tráhc nhiệm giải quyết những khúc mắc, bất bình của bạn nguyên nhân do vấn đề của con đưa tới.

2. Làm bài tập giúp con hay chỉ con cặn kẻ và mong chờ điểm số cao, nếu không được bạn yêu cầu giáo viên xem xét lại điểm số.

3. Giảng dạy và nói chuyện với giáo viên của con sau giờ học, nói cho các giáo viên biết những gì các giáo viên nên làm, đặc biệt là với con của bạn.

4. Giữ cho con bạn luôn trong tầm mắt của bạn mọi lúc khi có thể. Luôn lo âu con bị thế này, thế kia, té, trầy xước, muỗi đốt ….

5. Sắp xếp mọi thứ cho con từ chiếc quần lót đến đôi vớ (dù con đã vào tuổi teen), giặt và gấp quần áo, thậm chí chọn quần áo cho con mặc gì – mặc dù chúng hoàn toàn có khả năng tự làm những việc đó.

6. Không thích, không muốn và luôn phòng ngửa để con không chịu bất kỳ rủi ro nào – luôn sợ con té, con bị đau, con bị bệnh, con bị….

7. Không chấp nhận thất bại trong con bạn. Con bạn là phải giỏi – phải làm được. 

Cha mẹ nuôi con thành tích - bao bọc con thái quá chỉ làm hại con!

Cha mẹ nuôi con thành tích – bao bọc con thái quá chỉ làm hại con!

Tại sao kiểu làm cha mẹ thành tích – nuôi dạy con kiểu trực thăng này không hiệu quả?

Các bậc phụ huynh trực thăng bảo vệ con cái của họ khỏi một loạt các vấn đề, đi xa đến mức giải quyết các vấn đề của đứa trẻ và đưa ra quyết định cho họ ngay cả khi họ đủ tuổi để tự mình làm những việc này.

Xuất phát từ tâ điểm tốt và tốt nhất cho con, cha mẹ kiểu trực thăng làm mọi thứ và luôn giữ con trong vòng an toàn, thực tế thì là họ có thể đang làm hại đến sự phát triển của con. Con không khác gì món đồ trân quý mà cha mẹ giữ gìn, con không cần suy nghĩ – đã có cha mẹ lo, con không cần làm – đã có cha mẹ làm …. 

Hành vi của cha mẹ tạo ra một thế hệ trẻ em bất lực, không thể đưa ra quyết định dù đơn giản nhất, không có sự sáng tạo, ù lì, không biết hay không muốn làm gì cả, luôn sơ hãi mình làm sai, bì đau, bị thất bại, không dám thử thách, không biết cách giải quyết vấn đề. Nếu không có sự tự tin để tự tạo động lực, trẻ em của các bậc cha mẹ máy bay trực thăng cảm thấy khó khăn hơn để được độc lập ở bất kỳ giai đoạn nào trong cuộc sống của mình.

Cha mẹ nuôi con thành tích - bao bọc con thái quá chỉ làm hại con!

Cha mẹ nuôi con thành tích – bao bọc con thái quá chỉ làm hại con!

Đây là cách làm cha mẹ trực thăng không hiệu quả …

  • Các bậc phụ huynh trực thăng muốn tìm những cách dễ dàng để tránh con họ bị căng thẳng, chẳng hạn như bằng cách thực hiện các bài tập hoặc công việc của họ. Phụ huynh có biết không là – một số thất vọng có thể tốt vì nó giúp con bạn cải thiện kỹ năng giải quyết vấn đề của mình; trong khi công việc có thể dạy cho đứa trẻ của bạn cách chịu trách nhiệm. Thất bại là để học, nhưgn phụ huynh cướp mất luôn cơ hợi học thất bại để bất bại của con mất rồi. 
  • Họ nghĩ rằng họ biết cách hướng dẫn tốt nhất các hoạt động thể chất của con họ. Tuy nhiên, khi nói đến thể thao và tinh thần đồng đội, quá nhiều việc cầm tay chỉ làm mất đi trải nghiệm học tập của con bạn, chẳng hạn như giải quyết xung đột, hợp tác, dẫn dắt những người khác hướng tới mục tiêu chung và đối phó với thất bại. Họ chỉ có thể học những kỹ năng này bằng cách tự trải nghiệm chúng.
  • Một số cha mẹ  lấy mất cơ hội để con học tự lập khi lúc nào cũng kè kè bên con, không rời con nữa bước. Tuy nhiên, làm như vậy chỉ làm giảm sự tự tin của con bạn và thậm chí có thể dẫn đến sự hung hăng và / hoặc trầm cảm, tậhm chí con càng khép kín và xa lánh cha mẹ.
  • Họ muốn bảo vệ con mình bằng cách không cho phép con chịu bất kỳ rủi ro nào. Cuộc đời mà không có bất kỳ rủi ro nào thì còn gì là thú vị, còn gì là học hỏi, và chính sự trơn tru nếu có này trong cuộc đời cũng sẽ cản trở sự tăng trưởng về tinh thần và thể chất của một người.
  • Họ sẽ không chấp nhận những sai lầm của đứa trẻ, thay vì là nhìn nhận việc con họ đã cố sức, đã hoàn thành nó. Chính điều đó đã từ chối cho con bạn một cơ hội để làm sai, làm lại, rút kinh nghiệm, thử xem nào, không thử sao biết. Thử và cho phép sai là một trong những bước đầu tiên mà đứa trẻ nào cũng có quyền – vì đó lá cách chúng học, tiến bộ, sáng tạo cũng như phát triển tính đương đầu với thử thách, hông ngại khó khăn… từ đó sẽ giúp trẻ tự lập, tự mình giải quyết và tự chịu trách nhiệm các vấn đề cuộc sống của mình sau này.  
Cha mẹ nuôi con thành tích - bao bọc con thái quá chỉ làm hại con!

Cha mẹ nuôi con thành tích – bao bọc con thái quá chỉ làm hại con!

Hiệu ứng tâm lý và cảm xúc của nuôi dạy con kiểu trực thăng

Đáng buồn thay, mặc dù việc nuôi dạy con cái kiểu trực thăng này với ý định tốt trong việc cung cấp cho con bạn một cuộc sống hạnh phúc, thì nó lại đi kèm với rất nhiều hậu quả tiêu cực cho đứa trẻ.

Với kiểu nuôi con kèm kẹp một cách hoàn hảo này, con của bạn có thể trở thành:

  • Lo lắng và chán nản, dẫn đến trầm cảm

Các bậc cha mẹ cũng có thể ép buộc những kỳ vọng không thể xảy ra cho con cái của họ, và khi con cái không thể đạt những mong đợi, kỳ vọng của cha mẹ – con trở nên tự trách bản thân mình, tự ti, mất niềm tin vào bản thân, lúc nào cũng lo lắng sợ hãi làm sai, làm hỏng, luôn cầu toàn nhưng lại lo lắng mọi lỗi nhỏ nhặt. Theo thời gian, hành vi lặp đi lặp lại này có thể dần dần phát triển thành sự lo lắng và trầm cảm.

  • Phát triển lòng tự trọng thấp.

Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng những đứa trẻ mà cha mẹ không quan tâm đến con cái của họ, hoặc không cho họ cơ hội để cải thiện thông qua thử và sai, có nguy cơ bị coi là vô giá trị.

  • Quá phụ thuộc vào bạn.

Bằng cách làm tất cả mọi thứ cho con cái của bạn thay vì để chúng tự mình tìm ra cách làm, làm và hoàn thành chúng dù thế nào, bạn đang tạo ra một tình trạng phụ thuộc. Con của bạn sẽ chỉ nhìn thấy bạn như là giải pháp, ngay cả khi trưởng thành. Cha mẹ hãy luôn luôn nhớ rằng đấu tranh thực sự tốt, vì nó giúp một người học cách làm tốt hơn.

  • Nóng tính và thiếu kiên nhẫn với đồng nghiệp của họ.

Các bậc cha mẹ thừa nhận quyền lực của mình và can thiệp quá nhiều vào cuộc sống của con cái có thể khiến con cái cảm thấy như thể mình không kiểm soát được. Đáp lại, con cái của họ duy trì ảnh hưởng của riêng mình bằng cách trở nên cáu kỉnh khi nói chuyện với bạn bè.

  • Thừa cân.

Các bậc cha mẹ trực thăng có xu hướng hạn chế các vận động thể chất hay chơi thể thao của con (để tránh thương tích, chủ yếu). Điều này thường dẫn đến trẻ em ngồi trong nhà. Hầu hết thời gian họ sẽ ở phía trước TV hoặc máy tính. Và điều này làm mất đi cơ hội phát triển các kỹ năng xã hội và tập thể dục.

Mẹo để hạn chế thói quen nuôi dạy con theo kiểu trực thăng

Có nhiều cách để kiềm chế các dấu hiệu của việc làm cha mẹ trực thăng. Dưới đây là một số mẹo thực tế:

  • Đừng trừng phạt sai lầm
  • Tin tưởng trẻ em có nhiệm vụ phù hợp với độ tuổi và phát triển.
  • Trang bị cho trẻ những kỹ năng cần thiết để hoàn thành một nhiệm vụ.
  • Khuyến khích họ phạm sai lầm, nhưng sẵn sàng hướng dẫn họ khi họ làm như vậy. Mục đích là để dạy cho họ những bài học cuộc sống để họ có thể học trách nhiệm và chịu trách nhiệm.
  • Quan sát cách con của bạn đối phó với sự thất vọng trước khi can thiệp.
  • Sẽ tốt cho con bạn bị thương nhẹ. Hãy nhớ rằng: vấn đề là giữ anh ta như được bảo vệ khi cần thiết, chứ không phải bảo vệ, bao bọc quá mức như trong lồng kín – không được trầy xước gì cả. 

Mở kênh giao tiếp/ tiến cận/ quan tâm con

  • Hãy lắng nghe họ chăm chú, đặc biệt là liên quan đến các xung đột xã hội. Hỗ trợ họ khi họ nói chuyện và để họ thể hiện đầy đủ cảm xúc của mình. Sau đó, dạy con làm dịu bản thân và tìm cách giải quyết vấn đề.
  • Hãy trấn an con rằng bạn quan tâm đến cảm xúc và sự an toàn của con trước khi giúp con giải quyết vấn đề.
  • Thu hút họ trong cuộc trò chuyện giúp kích thích tư duy phản biện và kỹ năng giải quyết vấn đề của họ.
  • Hãy sống thật với cảm xúc của cha mẹ – cha mẹ cũng có lúc khó kh8n, mệt mỏi, bị đau và hãy để con thấy điều đó, thấy là cha mẹ mình cũng như mình, cũng đang gặp khó khăn. Con sẽ tìm hiểu về sự kiên trì, lòng thông cảm, sự giúp đỡ – và những đức tính đó có thể thiết lập cho sự thành công trong tương lai.

Dạy họ độc lập

  • Nhấn mạnh sự đấu tranh của họ có thể là cơ hội để học hỏi và cộng tác như thế nào.
  • Đánh giá cao tầm quan trọng của quá trình nhiều hơn kết quả.
  • Hãy để con bạn tự giải quyết vấn đề, vì nó giúp trẻ học cách trở nên mạnh mẽ hơn về tinh thần.
  • Hãy để họ kiểm tra giới hạn của mình. Kỷ niệm những nỗ lực của họ, không chỉ là thành công mà là sự hoàn thành, đặc biệt là khi con kiên trì thông qua các vấn đề khó khăn.
  • Hãy bắt đầu bằng những việc nhỏ, và không đẩy xa hơn nếu họ không thể hoàn thành nó. Hãy để con tự khám phá niềm đam mê của chính mình.
  • Dạy con bạn nói chuyện với bạn hoặc giáo viên của con nếu trẻ có vấn đề với chúng.
  • Sắp xếp thời gian để con có thời gian tự do của riêng mình.

Lời khuyên của chuyên gia

Julie Lythcott-Haims là Trưởng khoa sinh viên năm nhất tại Đại học Stanford. Trong 10 năm phục vụ Đại học, cô nhận ra rằng các sinh viên mới ngày càng học tập xuất sắc, nhưng cũng không thể tự chăm sóc bản thân.

Cô xác định nguồn gốc là việc nuôid ạy con cái theo kiểu máy bay trực thăng này, có thể giúp học sinh thực hiện xuất sắc về mặt học thuật, bảo vệ chúng khỏi khó khăn, thất bại và thất vọng. Cô chỉ ra rằng các bậc cha mẹ như vậy đang tước con cái của họ cơ hội để tìm hiểu họ là ai, những gì họ yêu thích và làm thế nào để điều hướng thế giới.

Lythcott-Haims tư vấn bốn cách đơn giản để hạn chế việc nuôi dạy con cái theo kiểu máy bay trực thăng:

  • Độc lập: Khuyến khích con cái của bạn trở nên độc lập bằng cách yêu cầu chúng chạy việc vặt, dạy chúng tự nấu ăn, v.v. Theo Lythcott-Haimes, đây là một điều tốt: Nó dạy cho con bạn những kỹ năng xã hội quý giá như tự cung tự cấp, đạo đức làm việc tốt và sự tự tin.
  • Cá tính: Đừng nói “chúng tôi” để chỉ cho con bạn. Để cho con bạn sở hữu những khía cạnh quan trọng trong cuộc sống của mình, hãy cho phép chúng đi đầu trong giấc mơ và nguyện vọng của chúng, để bạn không cần phải làm mọi thứ cho chúng.
  • Tin tưởng người khác: Hãy để các cố vấn lớn tuổi của con bạn hướng dẫn con khi cần. Bằng cách cho phép những người lớn khác làm những gì họ làm tốt nhất, con bạn có thể tương tác và đặt câu hỏi một cách độc lập. Về cơ bản bạn đang dạy con bạn cách đứng lên cho chính mình.
  • Quay trở lại: Đừng làm thay con – tuyệt đối không bạn có thể làm cùng con nhưng không làm tất tần tât cho con – nó khiến con cảm thấy bất lực (ngay cả khi con đạt điểm số cao). Cho họ cơ hội thể hiện cảm giác hoàn thành của mình khi tự mình hoàn tất công việc, từ đó con cũng học cách độc lập.

Cha mẹ, hãy nhớ rằng bạn có thể tham gia vào cuộc sống của con bạn. Nhưng không thể bảo vệ hoặc tư vấn hay làm thay con trong 24 giờ/7 ngày và suốt cả cuộc đời.

Nguồn – the Asian parents Singapore

Tham khảo : TodayWebMDThe Atlantic

Hình ảnh – Internet