Tiểu đường thai kỳ - Mẹ bầu cần "Hiểu rõ và Làm ngay!"

Tiểu đường thai kỳ - Mẹ bầu cần "Hiểu rõ và Làm ngay!"

Hiện nay, ước tính tỉ lệ bà bầu bị tiểu đường thai kỳ đang có xu hướng ngày càng gia tăng. Nhiều trường hợp bị tai biến nặng nề do ảnh hưởng của lối sống sinh hoạt, chế độ ăn uống. Vì vậy, các mẹ bầu cần nắm rõ các thông tin liên quan đến tiểu đường thai kỳ để tránh tối đa rủi ro có thể gặp phải. Bài tổng hợp dưới đây sẽ cung cấp thêm thông tin, giúp mẹ bầu có một thai kỳ khoẻ mạnh.

TIỂU ĐƯỜNG THAI KỲ là gì?

Mang thai từ tuần thứ 20 trở đi, mẹ bầu có thể bị chẩn đoán mắc tiểu đường thai kỳ.

tiểu đường thai kỳ

tiểu đường thai kỳ

Cụ thể hơn, mẹ bầu bị tiểu đường thai khi cơ bản là do: lượng đường trong máu cao.

Lúc này tuyến tụy không sản xuất đủ lượng nội tiết tố insulin đáp ứng nhu cầu của cơ thể, hoặc cơ thể không chuyển hoá được insulin. Insulin sẽ hỗ trợ vận chuyển glucose trong máu vào tế bào, giúp cung cấp năng lượng cho hoạt động của các tế bào trong cơ thể.

Trong thời kỳ bầu bí, vì nhu cầu năng lượng tăng cao hơn nên cơ thể mẹ bầu sẽ có nhu cầu tăng lượng đường. Một số mẹ bầu có thể sản xuất được lượng insulin phù hợp sẽ không mắc bệnh tiểu đường thay kỳ.

Ngoài ra, mẹ bầu cũng có thể bị chẩn đoán mắc tiểu đường thai kỳ do rối loạn nội tiết tố.

Vì trong thai kỳ, nhau thai tạo ra nội tiết tố giúp thai nhi phát triển. Những nội tiết tố này gây ra một số tác động xấu đến insulin, gây ra tình trạng rối loạn nội tiết tố. Nếu mức insulin và đường huyết cùng đạt chỉ số và duy trì lượng đường trong máu ở mức an toàn, mẹ bầu sẽ tránh được tiểu đường thai kỳ. Một số khác không may mắn sẽ mắc bệnh.

Chỉ sổ đường huyết cần lưu ý:

Trước bữa ăn Sau bữa ăn ít nhất 90 phút
Mẹ bầu không bị tiểu đường thai kỳ 4 – 5,9mmol/L (72 – 106mg/dl) Dưới 7,8mmol/L (140mg/dl)
Tiểu đường tuýp 2 4 – 7 mmol/L (72 – 126mg/dl) Dưới 8,5mmol/L (153 mg/dl)
Tiểu đường tuýp 1 4 – 7 mmol/L (72 – 126mg/dl) 5-9mmol/L (90 – 162mg/dl)
Trẻ em 4 – 7 mmol/L (72 – 126mg/dl) 5-9mmol/L (90 – 162mg/dl)

Những đối tượng nào dễ mắc bệnh đái tháo đường khi mang thai?

Mẹ bầu sẽ thuộc nhóm có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ nếu có một trong các yếu tố sau đây:

  • Mang thai khi đã ngoài 30 tuổi.
  • Gia đình có người mắc bệnh tiểu đường típ 2.
  • Mẹ bị thừa cân, béo phì trước và trong khi mang thai.
  • Hoặc từng mắc căn bệnh này ở lần mang thai trước
Một số dấu hiệu của bệnh Tiểu đường thai kỳ:
tiểu đường thai kỳ - dấu hiệu mệt mỏi

tiểu đường thai kỳ – dấu hiệu mệt mỏi

Bệnh này diễn ra âm thầm, mẹ bầu chỉ biết mình có mắc bệnh hay không cho đến khi mẹ đi khám thai định kỳ và làm xét nghiệm tiểu đường thai kỳ. Một vài dấu hiệu tiểu đường thai kỳ chung ở các mẹ bầu mắc căn bệnh này là:

  • Khát nước thường xuyên, hay thức giấc giữa đêm để uống nước.
  • Đi tiểu nhiều lần và lượng nước tiểu cũng nhiều so với các mẹ bầu khác.
  • Nếu chẳng may bị trầy xước, bị thương sẽ rất lâu lành.
  • Vùng kín bị nhiễm nấm, dùng các kem/thuốc trị nấm thông thường không hết.
  • Sụt cân, mệt mỏi, uể oải, thiếu sức sống.
Tiểu đường thai kỳ nguy hiểm như thế nào?

Với mẹ bầu:

Nếu bệnh không được phát hiện và kiểm soát tốt có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ bầu một cách nghiêm trọng.

Mẹ bầu có nguy cơ sẩy thai, mắc tiền sản giật, nhiễm trùng,băng huyết sau sinh, có nguy cơ phải mổ bắt con do thai to…

Với thai nhi:

Nguy cơ xảy ra với thai nhi có thể là tử vong hoặc bị dị tật, chậm phát triển, thai to dễ bị sang chấn như gãy xương đòn, trật khớp vai, dễ suy hô hấp, giảm sự trưởng thành của phổi, hạ đường huyết khi sinh do nồng độ insulin cao, bị vàng da và mắt….

Làm gì để khắc phục và phòng tránh bệnh tiểu đường thai kỳ

Nếu mẹ bầu bị chẩn đoán mắc tiểu đường thai kỳ, việc lựa chọn thực phẩm hợp lý giúp kiểm soát cân nặng là rất quan trọng. Việc thực hiện chế độ ăn lành mạnh, khoa học kết hợp vận động hợp lý khi mang thai giúp mẹ bầu kiểm soát và tránh bệnh tiểu đường thai kỳ.

1. Thay đổi chế độ ăn uống

“Bị tiểu đường thai kỳ nên ăn gì” là câu hỏi của hầu hết các mẹ bầu gặp phải tình trạng này. Bác sĩ sẽ hướng dẫn mẹ cách duy trì chế độ dinh dưỡng phù hợp và cách cân bằng lượng tinh bột, chất béo và protein trong khẩu phần ăn của bạn hằng ngày. Những hướng dẫn này chỉ mang tính tổng quát chung trong việc điều trị tiểu đường thai kỳ.

tiểu đường thai kỳ - chế độ ăn uống

tiểu đường thai kỳ – chế độ ăn uống

Thực tế, chế độ ăn uống sẽ phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe của mẹ bầu như nồng độ đường glucose trong máu, cân nặng, thói quen tập thể dục, sở thích ăn uống và khẩu vị. Chuyên gia dinh dưỡng có kinh nghiệm có thể lên thực đơn cho mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ giúp mẹ có kế hoạch ăn uống hiệu quả.

Các chuyên gia thường khuyến khích phụ nữ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ nên duy trì những thói quen ăn uống sau:

  • Hãy ăn sáng đầy đủ

Dù bận đến thế nào thì mẹ bầu cũng nên ăn sáng đầy đủ để bảo đảm năng lượng cho ngày làm việc. Ăn sáng còn tránh cảm giác thèm ăn dẫn tới việc ăn khó kiểm soát. Việc ăn sáng đủ dưỡng chất giúp ổn định lượng đường huyết.

Mẹ bầu có thể ăn bữa sáng với ngũ cốc nguyên hạt cùng một quả trứng luộc, tráng miệng với một hũ sữa chua.

tiểu đường thai kỳ - chế độ ăn uống

tiểu đường thai kỳ – chế độ ăn uống

  • Tránh xa thực phẩm có đường và tinh bột

Để giữ nồng độ đường trong máu không tăng quá cao, mẹ bầu cần phải tránh xa các thực phẩm có khả năng làm tăng lượng đường như đường, mật ong, đường nâu, si-rô, tinh bột. Những thực phẩm này sẽ phá vỡ sự cân bằng đường huyết do insulin trong cơ thể mẹ bầu không thể chuyển hóa hết lượng đường nạp vào.

Khi kiểm tra bao bì thực phẩm, hãy nhớ các thành phần mà đuôi có các ký tự OSE luôn là đường (sucrose, dextrose, glucose). Mẹ bầu có thể ăn thức ăn có chứa một lượng đường vừa phải. Nhưng hãy cố gắng tránh xa các thức ăn chứa hàm lượng đường cao hơn tiêu chuẩn.

Chẳng hạn như bánh nướng, bánh ngọt, bánh, kem, kẹo và nước ngọt.

Do đó, mẹ bầu có thể ăn các món như ngô (bắp), bánh mì nguyên hạt, các loại đậu, táo, lê, cam…

  • Kiêng uống nước ép trái cây

Ngay cả đường tự nhiên trong trái cây cũng có thể làm tăng lượng đường trong máu của mẹ bầu. Vì vậy mẹ bầu cũng cần hạn chế uống nước ép trái cây nguyên chất.

Các chuyên gia dinh dưỡng và các bác sĩ cho rằng thỉnh thoảng mẹ bầu có thể uống khoảng 30ml nước ép trong bữa ăn. Nước ép cà chua cũng là một lựa chọn tốt vì loại nước này chứa hàm lượng đường thấp.

Hoặc mẹ bầu có thể ăn trái cây tươi, vì các loại trái cây tươi có chứa chất xơ giúp làm chậm sự hấp thu đường vào máu.

  • Hãy ăn ít đồ tinh chế hơn

Mẹ bầu nên lựa chọn các loại thức ăn chứa tinh bột không tinh chế. Nếu ăn quá nhiều tinh bột tinh chế như cơm trắng, khoai tây nghiền, bánh mì trắng, chúng sẽ nhanh chóng chuyển thành đường và làm gia tăng đường huyết trong máu.

Thay vào đó, hãy tập trung ăn những món giàu chất xơ như ngũ cốc nguyên hạt, đậu, đậu Hà Lan và các loại rau… Các loại thực phẩm này giúp giảm lượng insulin mà cơ thể cần để giữ cho lượng đường trong máu ở mức bình thường.

  • Ăn các loại thực phẩm có chứa crôm

Loại khoáng chất này đã được chứng minh có thể giúp cải thiện việc dung nạp glucose trong bệnh tiểu đường thai kỳ. Do đó, hãy luôn bổ sung thức ăn có chứa crôm trong chế độ ăn uống hàng ngày của mẹ bầu.

Mẹ bầu có thể tìm thấy khoáng chất này trong các sản phẩm ngũ cốc nguyên hạt, rau bina, cà rốt và thịt gà.

  • Ăn thức ăn chứa ít chất béo

Tất cả mọi người đều cần chất béo thông qua chế độ ăn uống, đặc biệt là phụ nữ mang thai. Tuy nhiên, chế độ ăn chứa nhiều chất béo có thể không hoàn toàn tốt cho sức khỏe. Nên tập trung ăn các thực phẩm chứa chất béo lành mạnh từ các loại hạt hoặc bổ sung chất béo từ dầu thực vật như dầu đậu nành, dầu hoa hướng dương, dầu ôliu…

2. Kiểm soát bữa ăn

Do quá lo sợ đường huyết tăng cao nên mẹ bầu sẽ có suy nghĩ bỏ bữa. Thực tế điều này không giúp ổn định đường huyết. Nguyên tắc là: Không nên ăn quá nhiều trong một bữa mà hãy chia nhỏ khẩu phần ăn thành nhiều bữa nhỏ. Mẹ bầu nên ăn ít nhất ba bữa chính và ba bữa phụ một ngày (bao gồm một bữa ăn vặt trước khi đi ngủ) và chia chúng theo khoảng thời gian đồng đều nhất có thể.

Một quy tắc khác áp dụng cho tất cả phụ nữ mang thai và những người bị tiểu đường thai kỳ càng phải tuân thủ nghiêm ngặt hơn là không bao giờ được bỏ bữa. Bỏ bữa chính (hoặc bữa ăn vặt) có thể dẫn đến hạ đường huyết, khiến mẹ bầu rơi vào tình trạng run rẩy, nhức đầu và có thể có hại cho thai nhi.

Bữa ăn vặt quan trọng nhất rơi vào buổi tối bởi nó sẽ giúp mẹ bầu phòng ngừa tình trạng hạ đường huyết vào ban đêm. Trước khi đi ngủ, hãy ăn một bữa ăn vặt có chứa protein (như pho mát ít béo) và tinh bột (chẳng như bánh mì trắng). Tinh bột sẽ giúp ổn định lượng đường trong máu vào đầu buổi tối, trong khi các protein lại hoạt động như chất ổn định lâu dài.

3. Kiểm soát cân nặng
tiểu đường thai kỳ - kiểm soát cân nặng

tiểu đường thai kỳ – kiểm soát cân nặng

Cân nặng tăng cao quá mức có thể khiến lượng đường trong máu tăng cao. Vậy nên mẹ bầu cần chú ý nhiều hơn đến tốc độ và tỷ lệ tăng cân. Tăng quá nhiều cân một cách nhanh chóng (1kg trở lên/tuần) sẽ tạo ra thêm chất béo cho cơ thể và có thể gây hiệu ứng kháng insulin.

Mẹ bầu hãy tham khảo ý kiến bác sĩ về các bài tập vận động trong thai kỳ giúp giảm cân khi mang thai để kiểm soát cân nặng hiệu quả. Bạn có thể tìm hiểu các bài tập yoga cho bà bầu để có thể tự tập tại nhà.

Bệnh tiểu đường thai kỳ không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe bà mẹ, mà còn để lại nhiều hậu quả trên thai nhi, thậm chí những hậu quả này sẽ tồn tại lâu dài ngay cả sau khi em bé chào đời. Vì vậy, chúng tôi mang rằng những thông tin trong bài viết sẽ giúp ích cho mẹ bầu có một thai kỳ khoẻ mạnh, mẹ tròn con vuông!

-Ele Luong-

Các bài viết liên quan:

Mẹ bầu dễ khóc khi mang thai – Những thay đổi thất thường này liệu có ảnh hưởng đến thai nhi?

Phụ nữ mang thai có nên bổ sung Vitamin D?

Ngứa khi mang thai, mẹ bầu nên cẩn trọng – có thể là ứ mật thai kỳ!

Bạn có quan tâm tới việc nuôi dạy con không? Đọc các bài báo chuyên đề và nhận câu trả lời tức thì trên app. Tải app Cộng đồng theAsianparent trên IOS hay Android ngay!

Bài viết của

Ele Luong

app info
get app banner