Cẩm nang phát triển dành cho bé 4 tuổi 1 tháng - Mẹ nhớ theo dõi!

lead image

Cẩm nang phát triển dành cho bé 4 tuổi 1 tháng

Khi được 4 tuổi 1 tháng, trẻ sẽ có nhiều thay đổi như bắt đầu độc lập, cởi mở và tò mò hơn. Lúc này, có lẽ trẻ đang bắt đầu đi học mầm non, vì vậy sẽ xuất hiện một vài lo lắng, các ý tưởng giàu trí tưởng tượng và hàng tá câu hỏi!

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ trình bày về các mốc phát triển quan trọng của trẻ 4 tuổi 1 tháng để giúp cha mẹ dễ dàng theo dõi. Tuy nhiên, bài viết chỉ mang tính chất hướng dẫn vì mỗi đứa trẻ đều khác nhau và sẽ làm mọi thứ theo tốc độ và thời gian của riêng mình. Nếu có bất kỳ lo lắng về sự phát triển của con, cha mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa.

Các mốc phát triển quan trọng của bé 4 tuổi 1 tháng: Con bạn có phát triển đúng hướng?

bé 4 tuổi 1 tháng

Các mốc phát triển kĩ năng vận động thô của bé 4 tuổi 1 tháng

Trẻ 4 tuổi 1 tháng sẽ tự tin hơn về khả năng thể chất của mình. Bé sẽ khéo léo hơn trong việc bước xuống các bậc thang với hai chân luân phiên; ném, bắt và đá bóng; chạy, leo trèo, nhảy, nhảy lò cò và giữ thăng bằng trên một chân. Bé sẽ thích thú làm những điều mới, và có sự phối hợp tay và mắt tốt hơn. Ví dụ, bé sẽ dễ dàng tự mặc quần áo hay tự đánh răng và sử dụng nhà vệ sinh.

Một số kỹ năng mà bé 4 tuổi 1 tháng nên có như:

  • Đứng trên một chân hơn 9 giây
  • Đi lên xuống cầu thang mà không cần sự giúp đỡ
  • Đập và bắt bóng tốt
  • Có thể nhảy dây
  • Thực hiện một cú lộn nhào và nhảy
  • Leo thang
  • Có thể đạp xe ba bánh
  • Có thể vẽ lại hình tam giác, hình tròn, hình vuông và các hình dạng khác
  • Vẽ cơ thể người
  • Chồng 10 khối trở lên
  • Đổ, cắt thức ăn với sự giám sát và tự nghiền thức ăn
  • Sử dụng nĩa và muỗng, và đôi khi dùng dao để phết bơ lên bánh mì
  • Mặc và cởi quần áo, đánh răng và chăm sóc các nhu cầu cá nhân khác mà không cần nhiều sự giúp đỡ
  • Có thể cắt bằng kéo trẻ em
  • Có thể viết tên của mình và một số chữ cái

Bí quyết nuôi dạy trẻ trong tháng này dành cho cha mẹ

Cho con nhiều thời gian chơi ngoài trời. Chèn thêm những bài học quan trọng trong cuộc sống để giúp trẻ thể hiện cảm xúc như niềm vui, sự phấn khích, tức giận hoặc sợ hãi. Khuyến khích con chơi với những đứa trẻ khác để giúp bé tìm hiểu giá trị của sự chia sẻ và tình bạn.

Đưa con đến công viên hoặc sân chơi và cho phép chơi bừa bộn trên cát và bùn. Cha mẹ nên quan sát con mọi lúc, đặc biệt là khi bé đang chơi bên ngoài, hoặc khi bé ở trong hoặc xung quanh bất kỳ vùng nước nào.

Khuyến khích các trò chơi kích thích trí tưởng tượng và sáng tạo như vẽ tranh, trò chơi vẽ hoặc mặc quần áo. Trong tháng này con cũng có thể thích chơi nhạc.

Vẽ, cắt bằng kéo trẻ em và xâu chuỗi hạt là những hoạt động có thể củng cố các cơ bắp và trau dồi kỹ năng vận động tinh của bé.

Giới hạn thời gian xem màn hình điện tử từ 1 đến 2 giờ mỗi ngày bao gồm ở nhà, ở trường hoặc nhà trẻ.

Đảm bảo ngủ đủ giấc như khuyến nghị mỗi ngày từ 10 đến 13 giờ/24 giờ (bao gồm cả những giấc ngủ ngắn)

Cha mẹ cần tư vấn với bác sĩ chuyên khoa nếu trẻ:

  • Không thể nhảy tại chỗ
  • Khi viết nguệch ngoạc không thành chữ
  • Gặp khó khăn khi nhìn hoặc nghe
  • Gặp khó khăn khi cởi quần áo, không thể đánh răng, hoặc rửa và lau khô tay mà không có sự giúp đỡ
  • Không thể xây dựng một tòa tháp gồm sáu đến tám khối
  • Mất đi những kỹ năng mà bé từng có

bé 4 tuổi 1 tháng

Phát triển nhận thức của bé 4 tuổi 1 tháng

Đây là lứa tuổi thú vị. Trẻ đang học những điều mới mỗi ngày!

Bây giờ bé có thể phân biệt giữa trái và phải, hiểu thêm về các mặt đối lập như 'nặng và nhẹ', 'giống và khác nhau'. Bé quan tâm đến các đồ vật và thiết bị xung quanh nhà cũng như cách chúng hoạt động.

Dưới đây là một số điểm nổi bật chính về sự phát triển nhận thức của trẻ 4 tuổi 1 tháng:

  • Có thể nói tên của mình và số điện thoại
  • Có thể đếm đến 10 hoặc nhiều đối tượng
  • Có thể nhận diện ít nhất 4 màu
  • Hiểu cách thức các vật thể hoạt động - ví dụ, làm thế nào để vặn nắp vào một cái lọ
  • Hiểu khái niệm thời gian - ví dụ như những việc bé đã làm hôm qua, đang làm hôm nay và sẽ làm vào ngày mai.
  • Biết bên trái từ phía bên phải của mình
  • Hiểu các khái niệm như cái nào nặng hơn, cái gì cao và cái gì thấp
  • Có thể làm theo các lệnh ba phần; ví dụ: "Tháo giày, thay quần áo và rửa tay."
  • Tham gia hoạt động trong thời gian dài hơn (10-15 phút)

Bí quyết nuôi dạy trẻ dành cho cha mẹ

  • Nấu một số món ăn với con. Đây là cách tuyệt vời để bé học từ mới và hiểu các khái niệm toán học như ‘một nửa,‘ 1 muỗng cà phê’ hay ’30 phút’.
  • Cha mẹ có thể giúp con cải thiện trí nhớ bằng cách chơi các trò chơi đơn giản như phát hiện sự khác biệt, trò chơi Khay trí nhớ (Tray game) hoặc  trò ‘tìm vật dưới những chiếc cốc'.
  • Cho bé chơi nhiều trò chơi liên quan đến việc sắp xếp và kết hợp các đồ vật. Hãy thử sắp xếp các hạt thành màu sắc hoặc hình dạng khác nhau.
  • Để giúp trẻ 4 tuổi 1 tháng tiếp tục học, chỉ cần thường xuyên nói chuyện và đặt câu hỏi, để bé suy nghĩ về những gì cha mẹ đang thấy và làm.

Cha mẹ cần tư vấn với bác sĩ chuyên khoa nếu trẻ:

  • Không thể kể lại một câu chuyện yêu thích
  • Không hiểu lệnh ba phần
  • Không sử dụng chính xác ‘tôi’ và ‘bạn’
  • Không hiểu "giống" và "khác nhau"

Phát triển cảm xúc và xã hội của bé 4 tuổi 1 tháng

trẻ 4 tuổi 1 tháng

Trẻ 4 tuổi 1 tháng đã có thể thể hiện cảm xúc của mình tốt hơn rất nhiều.  Bé có nhận thức rõ hơn về giới tính, vì vậy bé thích chơi các trò chơi dựa trên giới tính hơn (ví dụ như các bé gái sẽ muốn chơi trò đóng giả mẹ).

Cha mẹ cũng có thể nhận thấy bé ngày càng tò mò hơn về cơ thể của mình. Bé bắt đầu nhận thấy sự khác biệt giữa con gái và con trai, và thậm chí có thể hỏi những câu như ‘Con gái và con trai có đi tiểu giống nhau không ạ?’ Cha mẹ đừng ngại ngùng và hãy trả lời trung thực.

Trẻ bây giờ thích ở gần bạn bè và sẽ muốn làm những điều để gây ấn tượng với bạn bè hoặc thậm chí muốn trở thành bạn tốt nhất. Thế giới nhỏ bé của trẻ sẽ nới rộng hơn. Và sự tương tác của bé với gia đình và những người xung quanh sẽ giúp hình thành tính cách và cách suy nghĩ của bé.

Dưới đây là những điểm phát triển cảm xúc và xã hội của trẻ ở độ tuổi này:

  • Muốn làm hài lòng bạn bè và muốn được như bạn bè của mình
  • Có thể có những người bạn tưởng tượng
  • Nhiều khả năng đồng ý và tuân thủ các quy tắc
  • Thích hát, nhảy và diễn
  • Đôi khi đòi hỏi và ra lệnh, vài lúc lại rất hợp tác
  • Có thể phân biệt tưởng tượng với thực tế
  • Bắt đầu nói dối nhỏ để thoát khỏi rắc rối, mặc dù bé biết là sai

Bí quyết nuôi dạy trẻ dành cho cha mẹ

  • Nếu con chưa bắt đầu đi mẫu giáo, cha mẹ có thể xem xét chọn trường cho bé bây giờ. Ở trường mầm non, con có thể kết bạn mới, và phát triển các kỹ năng như độc lập, trách nhiệm và tự tin.
  • Con hiện đang tương tác nhiều hơn với những đứa trẻ khác, vì vậy hãy chơi các trò chơi liên quan đến việc học cách chia sẻ và thay phiên nhau.
  • Khi cha mẹ chơi, hãy nói những câu như: "Đến lượt cha lắc xí ngầu trước rồi tới lượt con nhé" hoặc "Con chia sẻ các khối màu đỏ với mẹ và mẹ sẽ chia sẻ các khối màu xanh với con".
  • Hãy nhớ khen con khi bé chia sẻ đồ chơi của mình.
  • Dạy con cách an toàn khi gặp người lạ.

Cha mẹ cần tư vấn với bác sĩ chuyên khoa nếu trẻ:

  • Vẫn giận dữ với những thứ nhỏ nhặt hoặc ăn vạ hay khóc lóc khi bạn rời đi
  • Không muốn chơi với những đứa trẻ khác
  • Không có hứng thú với các trò chơi tương tác hoặc tin tưởng
  • Có vẻ sợ, không vui hay buồn nhiều
  • Vẫn còn vấn đề về ăn, ngủ hoặc đi vệ sinh

bé đang chơi

Các mốc phát triển ngôn ngữ và giao tiếp quan trọng của bé 4 tuổi 1 tháng

Vào lứa tuổi này, ngôn ngữ của trẻ phát triển nhiều và các bé thường thích trò chuyện, hỏi han và đặt các câu hỏi. Tâm trí tò mò của bé muốn biết ý nghĩa của tất tần tật những gì bé thấy. Đây cũng là một phần trong cách bé tìm hiểu thêm về thế giới xung quanh.

Trẻ sau 4 tuổi biết hàng trăm từ và có thể sử dụng 5-6 từ trở lên trong câu. Cha mẹ và những người khác sẽ có thể hiểu bé nói gì.

Đây là những gì hầu hết trẻ có thể làm ở độ tuổi này:

  • Nói rõ ràng, và trong câu có hơn năm từ
  • Có thể phát âm hầu hết các âm thanh một cách chính xác, nhưng vẫn có thể gặp sự cố với các âm 's', 'w' và 'r'
  • Kể chuyện
  • Nhớ và hát một bài hát hoặc nói một bài thơ
  • Biết một số quy tắc cơ bản về ngữ pháp, chẳng hạn như sử dụng chính xác từ về giới tính nam nữ
  • Sử dụng thì tương lai
  • Có thể nói họ và tên

Bí quyết nuôi dạy trẻ dành cho cha mẹ

  • Cùng nhau đọc, kể chuyện, hát và đọc thuộc lòng những bài thơ của trẻ em để khuyến khích con nói chuyện, suy nghĩ và khơi gợi trí tưởng tượng.
  • Hãy để con chọn những gì bé muốn đọc. Trong khi đọc với con, hãy dừng lại và yêu cầu con đoán xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Bằng cách đặt câu hỏi về những gì xảy ra trong câu chuyện, cha mẹ có thể giúp con suy nghĩ.
  • Nói chuyện với con về những gì bé làm và nơi bé đã đến; hỏi bé đã làm gì và thấy gì; lắng nghe với sự thích thú khi bé nói chuyện với cha mẹ.
  • Con có thể thích tạo ra những trò đùa ngớ ngẩn ở tuổi này, đặc biệt là những trò đùa trong nhà vệ sinh. Giữ bình tĩnh và tránh phản ứng thái quá với bé. Phản ứng quá mức thường sẽ dẫn đến các hành vi không mong muốn.

Cha mẹ cần tư vấn với bác sĩ chuyên khoa nếu trẻ:

  • Không nói rõ ràng đủ để người khác hiểu
  • Không dùng câu hơn ba từ
  • Không phân biệt chính xác ‘tôi’ và ‘bạn’
  • Không thể nói tên và họ của bé

Sức khỏe và dinh dưỡng cho trẻ

Tùy thuộc vào độ tuổi, kích thước và mức độ hoạt động, một đứa trẻ 4 tuổi 1 tháng sẽ cần khoảng 1.200 đến 1.800 calo mỗi ngày. Các bé gái ở độ tuổi này có chiều cao từ 98cm đến 104cm và cân nặng 14,6 kg đến 17,5 kg. Đối với bé trai, chiều cao là 99,5 cm đến 105,4 cm chiều cao và cân nặng từ 15 kg đến 17,7 kg.

dinh dưỡng cho bé

Lượng thức ăn hàng ngày cho trẻ nên bao gồm:

Ngũ cốc

Trẻ cần khoảng 140g ngũ cốc mỗi ngày, vì ngũ cốc chứa carbohydrate - cung cấp năng lượng cho trẻ hoạt động. Một lát bánh mì, 1 chén ngũ cốc ăn liền hoặc 1/2 chén mì ống nấu chín hoặc ngũ cốc ăn sáng nấu chín tương đương 28g ngũ cốc.

Sữa và protein

Trẻ cần 500- 625ml sữa/ sản phẩm từ sữa mỗi ngày để bổ sung canxi, giúp răng và xương trẻ chắc khỏe. Cha mẹ cũng có thể thay thế 1 ly sữa (125ml) bằng sữa chua/ sữa đậu nành với lượng tương đương, hay phô mai tự nhiên (45g) hoặc phô mai chế biến (60g).

Thịt và đậu là nguồn protein tuyệt vời cho trẻ đang lớn, và ở tuổi này, bé sẽ cần 2 khẩu phần mỗi ngày. Một khẩu phần bằng 1-3 muỗng canh thịt nạc, thịt gà, cá, 4-5 muỗng đậu khô và đậu Hà Lan hoặc 1 quả trứng.

Rau củ và trái cây

Trái cây và rau quả là nguồn cung cấp vitamin và khoáng chất chính cho trẻ đang lớn. Ở tuổi này, bé cần khoảng 225g rau và 150g – 225g trái cây mỗi ngày. Một phần rau (225g) bằng 1 chén rau nấu chín hoặc sống, 2 chén rau xanh, một quả cà chua lớn hoặc hai củ cà rốt vừa.

Một phần trái cây (225g) bằng 1 chén trái cây tươi, đông lạnh hoặc đóng hộp, 1/2 chén trái cây sấy khô, một nửa quả táo lớn, một quả chuối to ( 20-23cm) hoặc một quả bưởi cỡ trung bình (đường kính 10 cm).

Bí quyết nuôi dạy trẻ dành cho cha mẹ

  • Cha mẹ nên cho trẻ chọn kích cỡ phần ăn của riêng mình vì ở tuổi này bé nên biết khi nào mình no.
  • Cho con các lựa chọn đa dạng. Cha mẹ nên đầu tư vào việc bày trí, màu sắc và mùi vị để làm cho món ăn bắt mắt và thu hút trẻ.
  • Hạn chế thực phẩm chế biến và đồ uống có đường.
  • Đồ uống tốt nhất cho sức khỏe là nước và sữa.
  • Cẩn thận với những thực phẩm có thể gây nghẹn như nho nguyên hạt, những thực phẩm nhỏ, cứng như các loại hạt và bỏng ngô, và những thực phẩm dính như kẹo dẻo.
  • Cha mẹ nên là tấm gương về ăn uống lành mạnh cho con.
  • Cho con ăn đầy đủ các bữa chính và phụ cũng như cho bé đủ thời gian để kết thúc phần ăn của mình.
  • Tắt TV đặc biệt là vào giờ ăn.
  • Dạy con cách cư xử trong bàn như không nói chuyện, dùng khăn ăn và không với tay qua đĩa của người khác.

Tiêm phòng và các bệnh thông thường của bé 4 tuổi 1 tháng 

Ở tuổi này, trẻ đã được tiêm vắc-xin:

  • Bốn liều vắc-xin bạch hầu, uốn ván và ho gà (DTaP)
  • Ba liều vắc-xin bại liệt (IPV)
  • Ba hoặc bốn liều vắc-xin Haemophilusenzae loại B (Hib)
  • Một liều vắc-xin sởi, quai bị và rubella (MMR)
  • Ba liều vắc-xin viêm gan B (HBV), một liều vắc-xin thủy đậu (varicella)
  • Hai hoặc ba liều vắc-xin rotavirus - siêu vi trùng rota (RV)
  • Bốn liều vắc-xin ngăn ngừa phế cầu khuẩn (PCV, PPSV)
  • Một hoặc hai liều vắc-xin viêm gan A (HAV).
  • vắc-xin cúm (được tiêm hàng năm)
  • Các bệnh phổ biến cần chú ý là cảm cúm thông thường, thủy đậu, sởi, quai bị và dị ứng thực phẩm nếu có.

Khi cha mẹ cần tư vấn với bác sĩ chuyên khoa

Nếu trẻ thiếu cân hoặc nhỏ so với tuổi, cha mẹ hãy tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa để biết liệu đây có phải là giai đoạn bình thường hay không, hoặc nó đang báo hiệu một vấn đề lớn hơn về sự phát triển của trẻ.

Chúng tôi hy vọng bài viết này sự phát triển của trẻ 4 tuổi 1 tháng tuổi hữu ích cho các bậc cha mẹ trong việc theo dõi các mốc quan trọng của trẻ! Như đã đề cập, tất cả trẻ em lớn lên và phát triển theo tốc độ của riêng chúng. Nếu cha mẹ có bất kỳ mối quan tâm nào về sự phát triển của con bạn, đừng ngần ngại hỏi ý kiến bác sĩ nhi khoa.

Nguồn:  theAsianparent Singapore

Các bài viết có liên quan:

Cẩm nang phát triển cho trẻ 48 tháng tuổi

Cẩm nang phát triển bé từ 5 - 6 tuổi: Các vấn đề chơi, học, cảm xúc, hành vi và suy nghĩ của bé.

Bạn có quan tâm tới việc nuôi dạy con không? Đọc các bài báo chuyên đề và nhận câu trả lời tức thì trên app. Tải app Cộng đồng theAsianparent trên IOS hay Android ngay!

Bài viết của

minh