Mẹ ít sữa cho con bú - nguyên nhân vì đâu và giải pháp gọi sữa mẹ trở về

lead image

Tình trạng ít sữa cho con bú ở các bà mẹ sau khi sinh mặc dù không quá phổ biến, nhưng nó lại là mối lo, thậm chí trở thành nỗi ám ảnh của rất nhiều mẹ bỉm sữa. Hiểu biết chưa đúng hoặc chưa đủ về ít sữa có thể gây ra sự rối loạn về tâm lý của mẹ, ảnh hưởng đến sức khỏe của con cùng một số tác động tiêu cực khác đến cuộc sống của gia đình.

Mẹ ít sữa cho con bú – nguyên nhân vì đâu và giải pháp gọi sữa mẹ trở về

Thiếu sữa thực thụ có thể xảy ra vì hai lý do: mẹ ít sữa hoặc con bú kém.

Một số nguyên nhân khiến mẹ ít sữa cho con bú:

  • Vú không phát triển đầy đủ trong thời kỳ mang thai 

Điều này có thể xảy ra nếu vú mẹ không có đủ mô sản xuất sữa (tuyến tạo sữa).

  • Đã trải qua phẫu thuật hay xạ trị ở vú.

Phụ nữ từng phẫu thuật, chẳng hạn để nâng ngực hoặc thu nhỏ ngực, có thể gặp khó khăn trong sản xuất đủ sữa cho con

  • Mẹ đang mắc các bệnh lý khác như rối loạn nội tiết, thiếu máu

Sự rối loạn nội thiết gây ra sự rối loạn về hormone, trong đó có cả hormone sản xuất sữa. Còn thiếu máu sẽ khiến người mẹ mệt mỏi, không đủ máu đi đến các cơ quan làm quá trình tiết sữa chậm lại.

  • Bé bú kém : Trẻ bú lắt nhắt, bú ít trong mỗi cữ

me it sua phai lam sao 2 Mẹ ít sữa cho con bú   nguyên nhân vì đâu và giải pháp gọi sữa mẹ trở về

Mẹ ít sữa cho con bú

Khi trẻ còn nhỏ (khoảng dưới 3 tháng tuổi), việc bú lắt nhắt diễn ra rất thường xuyên vì dạ dày của trẻ còn nhỏ. Lúc này, sữa mẹ chưa xuống nhiều, hoạt động bú lắt nhắt của bé sẽ kích thích tuyến sữa tiết ra nhiều sữa hơn. Tuy nhiên, khi bé đã lớn hơn mà vẫn bú lắt nhắt trong mỗi cữ như vậy, cơ thể mẹ sẽ lầm tưởng là nhu cầu sữa ít hơn và hạn chế tiết sữa.

  • Chế độ dinh dưỡng không đủ chất hoặc ăn phải thực phẩm/ thuốc gây mất sữa

Trong quá trình tạo sữa, dưới sự tác động của Prolactin, các nang sữa lấy nguồn protein, chất béo và các dưỡng chất cần thiết từ máu của mẹ để chuẩn bị nguồn nguyên liệu cho quá trình tạo sữa. Tuy nhiên, khi chế độ dinh dưỡng mất cân đối, hoặc mẹ ăn các nhóm thực phẩm gây ức chế hoạt động của hormone Prolactin có thể dẫn đến mất sữa, ít sữa.

  • Tinh thần căng thẳng, stress là nguyên nhân gây ức chế tuyến sữa hoạt động

Cơ thể người mẹ tiết sữa từ tuyến sữa, rồi theo các ống dẫn sữa ra lối thoát ở đầu vú. Sự tiết sữa này chịu ảnh hưởng bởi 2 hormone chính là Prolacin và Oxytocin. Khi người mẹ bị stress, căng thẳng kéo dài sẽ làm 2 loại hormone này giảm xuống, kết quả là sữa mẹ ít dần đi, thậm chí kéo dài có thể gây mất sữa. Trong thực tế, đây là nguyên nhân khiến mẹ ít sữa sau sinh khá thường gặp nhưng lại hay bị bỏ qua.

  • Mẹ bị sót rau nhưng không phát hiện ra

Sót rau là hiện tượng một phần hoặc tất cả nhau thai còn bám trong cổ tử cung của người mẹ sau khi mẹ đã sinh em bé. Mặc dù sót rau rất hiếm gặp, song nó có thể khiến người mẹ đau đớn vì những cơn co bóp tử cung, lượng hormone progesterone (có chức năng duy trì thai) không giảm xuống, ngăn cản quá trình tiết sữa làm mẹ ít sữa.

  • Mẹ sinh non, sinh mổ cũng gặp phải tình trạng ít sữa sau sinh

Mẹ sinh non khi cơ chế sản xuất sữa chưa hoàn thiện sẽ dẫn đến tình trạng ít sữa sau sinh. Đối với mẹ sinh mổ, những cơn đau sau phẫu thuật cùng với thuốc kháng viêm, thuốc giảm đau là những cản trở rất lớn với sự hoạt động của tuyến sữa. Vì vậy, những mẹ sinh non hoặc sinh mổ hay gặp tình trạng ít sữa hơn so với các mẹ sinh thường.

Nguyên nhân phổ biến khiến bé bú không đủ

chua tac tia sua 22 Mẹ ít sữa cho con bú   nguyên nhân vì đâu và giải pháp gọi sữa mẹ trở về

Mẹ ít sữa cho con bú

  • Không được bú thường xuyên, dẫn tới giảm hoặc ngừng sản xuất sữa. 
  • Không ngậm bắt vú đúng cách.
  • Bị tách khỏi mẹ quá sớm.
  • Được nuôi bằng sữa công thức.

Trong vài ngày đầu sau khi sinh, nhiều trẻ thường ngủ li bì, rất khó đánh thức và vì vậy bú được bu1 ít hơn cần thiết. Một số khác gặp khó khăn trong kiểm soát các cơ liên quan tới động tác mút và khó lòng hút đủ sữa từ bầu vú mẹ. Trẻ sinh non hay thiếu tháng cũng thường gặp khó khăn trong bú mẹ.

Giải pháp gọi sữa mẹ về

  • Cho bé bú thường xuyên, đừng chờ tới khi con khóc mới cho bú. Các bé bú ít ngủ nhiều có thể ngủ quên và bỏ mất bữa bú.
  • Chọn tư thế đúng khi cho con bú và giúp bé ngậm bắt núm vú đúng cách. Để bé tự quyết định khi nào thì kết thúc cữ bú
  • Cho bé bú cả hai bên trong mỗi cữ bú. Hãy để bé bú chán chê bầu vú thứ nhất, chỉ chuyển sang bầu vú thứ hai khi bé bú chậm lại hoặc ngừng hẳn.
  • Nếu đã tuân thủ những điều này mà bé vẫn bú được ít thì cần tăng số lần cho bé bú hoặc tìm cách kích thích sản xuất sữa thông qua hút sữa bằng máy hoặc vắt bằng tay.
  • Tránh cho bé dùng sữa công thức hay bột ăn dặm quá sớm vì điều này có thể khiến bé chán sữa mẹ, và do đó làm giảm nguồn sữa mẹ.
  • Hạn chế dùng núm vú giả.
  • Bổ sung nhiều các thực phẩm giúp gọi sữa về cho mẹ
  • Uống nhiều nước: Mẹ nên uống từ 2-3 lít nước mỗi ngày để cân bằng lượng nước trong cơ thể và lượng sữa tiết ra.
  • Hạn chế căng thẳng, stress sau sinh: Hãy cân đối thời gian để có thể nghỉ ngơi, không nên lo nghĩ quá nhiều sẽ khiến ức chế tiết sữa ở mẹ.
  • Chữa trị dứt điểm các bệnh liên quan đến tuyến vú như viêm tuyến vú, áp xe vú, u xơ tuyến vú,… hoặc các bệnh liên quan đến nội tiết, rối loạn chuyển hóa.

Hãy tìm kiếm sự giúp đỡ của chuyên gia y tế nếu bạn thấy có bất cứ nghi ngờ gì về nguồn sữa mẹ./.

Tham khảo nguồn BS Trần Thu Thủy/BV Nhi Trung ương và Tổng hợp.